STILBAAI NUUS - Die sogenaamde papier-nautilus is nie eintlik 'n nautilus nie, maar 'n besonderse seekat bekend as die argonaut.
Hierdie fassinerende seedier hou al eeue lank mense se verbeelding aan die gang weens sy papierdun, spiraalvormige dop wat soos 'n fyn skulpkunswerk lyk.
Die wyfie-argonaut begin haar lewe as 'n vryswemmende seekat in die oop oseaan.
Soos wat sy volwasse raak skei sy met twee gespesialiseerde arms 'n dun, kalkagtige skulp af - nie 'n ware skulp nie, maar eerder 'n dop.
Anders as ware nautilusse, leef die argonaut nie permanent binne-in die dop nie.
Die dop dien hoofsaaklik as 'n beskermende broeikamer vir haar eiers en help ook met dryfvermoë in die oop see.
Mannetjies is opvallend kleiner as die wyfies, soms net 'n fraksie van hul grootte.
Hulle leef korter en word selde gesien, wat bygedra het tot die misterie rondom die spesie.
Sy produseer honderde eiers en wy haar daarna byna heeltemal toe aan hul versorging.
Sy hou die eiers skoon, suurstofryk en beskerm dit teen roofdiere, terwyl sy minder eet en beweeg.
Wanneer die eiers uitbroei, versprei die kleintjies onmiddellik in die oop see.
Kort daarna verswak die wyfie vinnig en sterf.
Anders as baie landdiere wat net een vaste paarseisoen het, kan argonaute in warmer oseane dikwels deur groot dele van die jaar voortplant.
Wetenskaplikes het gevind dat broeityd dikwels saamval met warmer watertemperature en gunstige seestrome wat die kleintjies se oorlewing verbeter.
Omdat sy naby die oppervlak leef, kan wind, golwe en seestrome haar maklik kus toe dryf, veral wanneer sy reeds verswak is.
In die verlede het seevaarders geglo die papiernautilus gebruik sy arms soos seile om oor die water te vaar.
Hierdie romantiese idee het selfs kunstenaars en skrywers geïnspireer, hoewel wetenskaplikes later bewys het dat dit bloot 'n mite is.
Vandag bly die papiernautilus een van die oseaan se merkwaardigste wesens - 'n kombinasie van elegansie, oorlewingsvernuf en misterie.
‘Ons bring jou die nuutste Tuinroete, Hessequa, Karoo nuus’
